सोनी बर्तौला
काठमाडौँ, ४ साउनः फुटबल केवल एउटा खेल होइन, यो करोडौं मानिसको भावना हो। चार वर्षको प्रतीक्षापछि आयोजना भएको २०२६ फिफा विश्वकपले फेरि एकपटक विश्वलाई एउटै मैदान, एउटै उत्साह र एउटै सपनामा बाँध्यो। अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको यस संस्करणले इतिहास रच्यो—किनकि पहिलोपटक ४८ राष्ट्र सहभागी भए, प्रतियोगिताको दायरा अझ फराकिलो बन्यो र विश्व फुटबलले नयाँ अध्यायको सुरुवात गर्यो।
एक महिनाभन्दा बढी समयसम्म चलेको यस महाकुम्भमा अनपेक्षित नतिजा, भावनात्मक विदाइ, नयाँ नायकहरूको उदय र रोमाञ्चक प्रतिस्पर्धाले विश्वभरका समर्थकहरूलाई रातभर जागा राख्यो। अन्ततः जुलाई १९ मा भएको फाइनलमा स्पेनले अर्जेन्टिनालाई १–० ले पराजित गर्दै दोस्रो पटक विश्व च्याम्पियन बन्न सफल भयो।
फाइनल खेल केवल दुई राष्ट्रबीचको प्रतिस्पर्धा थिएन; यो दुई फुटबल दर्शनबीचको भिडन्त थियो। एकातिर दक्षिण अमेरिकी जुझारुपन र विश्व च्याम्पियनको विरासत बोकेको अर्जेन्टिना थियो भने अर्कोतिर युवा जोश, अनुशासित खेल र रणनीतिक उत्कृष्टता प्रदर्शन गरेको स्पेन। निर्धारित ९० मिनेटको संघर्षपछि स्पेनले गरेको एकमात्र गोल नै उपाधि जित्न पर्याप्त बन्यो।
यस विश्वकपमा स्पेनले सुरुदेखि नै आफूलाई बलियो दाबेदारका रूपमा प्रस्तुत गरेको थियो। समूह चरणदेखि नकआउटसम्म उसले निरन्तर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्यो। विशेषगरी सेमिफाइनलमा फ्रान्समाथिको जित र फाइनलमा अर्जेन्टिनाविरुद्धको संयमित खेलले स्पेनको टोलीगत क्षमताको परिचय दियो। अर्कोतर्फ, अर्जेन्टिनाले पनि कठिन यात्रा तय गर्दै फाइनलसम्मको यात्रा गरेको थियो। विश्वभरका समर्थकहरूले अर्को पटक अर्जेन्टिनाको गौरवगाथा दोहोरिने आशा गरेका थिए, तर फुटबलमा अन्तिम सिट्टी नबजुञ्जेल केही निश्चित हुँदैन भन्ने कुरा यस फाइनलले पुनः प्रमाणित गरिदियो।
२०२६ विश्वकपको अर्को विशेषता भनेको नयाँ राष्ट्रहरूको प्रभावशाली उपस्थिति हो। परम्परागत शक्तिशाली टोलीहरूका अतिरिक्त केही उदाउँदा राष्ट्रहरूले पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे। यसले विश्व फुटबल अब केही सीमित राष्ट्रहरूको वरिपरि मात्र केन्द्रित नरहेको सन्देश दिएको छ। फुटबलको लोकप्रियता, प्रतिस्पर्धा र स्तर विश्वव्यापी रूपमा विस्तार भइरहेको स्पष्ट देखियो।
यस संस्करणले प्रविधिको प्रयोगलाई पनि नयाँ उचाइमा पुर्यायो। भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्री (VAR), सेमी–अटोमेटेड अफसाइड प्रणाली तथा उन्नत खेल विश्लेषण प्रविधिले खेललाई थप निष्पक्ष र रोचक बनायो। दर्शकहरूले मैदानमै होइन, डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत पनि विश्वकपलाई नजिकबाट अनुभव गरे।
सामाजिक सञ्जालदेखि अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमसम्म, विश्वकप नै प्रमुख बहसको विषय बन्यो।
नेपालजस्ता फुटबलप्रेमी देशहरूमा पनि विश्वकपले छुट्टै रौनक थप्यो। रातभर जाग्राम बसेर खेल हेर्ने युवाहरू, आफ्नो मनपर्ने टोलीको जर्सी लगाएर उत्सव मनाउने समर्थकहरू र सामाजिक सञ्जालमा चल्ने बहसहरूले देखायो कि फुटबलले सीमाना चिन्दैन। विश्वकपले भाषा, संस्कृति र भौगोलिक दूरीलाई समेत बिर्साइदिन्छ।
फुटबलको सौन्दर्य नै यही हो—यसले जित र हार दुवैलाई सम्मान गर्न सिकाउँछ। स्पेनले उपाधि जित्यो, अर्जेन्टिनाले मन जित्यो। मैदानमा २२ खेलाडी थिए, तर उनीहरूको प्रत्येक स्पर्शसँग करोडौं समर्थकहरूको भावना जोडिएको थियो।
अब २०२६ को विश्वकप इतिहासको पानामा सीमित हुनेछ। तर यसले दिएका क्षणहरू—फाइनलको रोमाञ्च, अप्रत्याशित नतिजा, समर्थकहरूको उत्साह र नयाँ च्याम्पियनको उत्सव—सधैं स्मरणीय रहनेछन्। विश्व फुटबलले अर्को चार वर्षको यात्रा सुरु गरिसकेको छ, र समर्थकहरूले फेरि अर्को विश्वकपको प्रतीक्षा गर्न थालेका छन्।
किनकि, विश्वकप समाप्त हुन सक्छ, तर फुटबलप्रतिको प्रेम कहिल्यै समाप्त हुँदैन।