काठमाडौँ, २१ कात्तिकः यमपञ्चक अर्थात् तिहारको पहिलो दिन काग तिहारका अवसरमा आज काठमाडौँको नारायणहिटी दरबार अगाडि ‘काग सम्मेलन’ आयोजना गरिएको छ ।
कागको संरक्षण, पर्यावरणीय सन्तुलन कायम राख्न यसको भूमिका तथा नेपाली मौलिक संस्कृतिमा कागको महत्त्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले राष्ट्रिय सङ्गीतकर्मी सङ्घले २३ औँ सम्मेलन आयोजना गरेको हो ।
सम्मेलनमा कलाकार रमेश दुलालले कागको आवाज निकालेर विभिन्न स्थानमा रहेका सयौँ कागलाई एकै ठाउँमा भेला पार्नुभएको थियो । उहाँले कागको आवाज निकाल्न थालेपछि वरपरका रुख र आकाशबाट कागहरू सम्मेलनस्थलमा जम्मा भएका थिए । दुलालले १७३ जीवजनावर तथा चराचुरुङ्गीको आवाज निकाल्न सक्ने दाबी गरिएको छ ।
नेपाली समाजमा कागलाई सन्देशवाहक चराका रूपमा लिने परम्परा छ । तिहारको पहिलो दिन कागलाई यमराजको दूतका रूपमा पूजा गरी खानेकुरा दिने चलन छ । कागलाई खुसी पार्न सके अशुभ समाचार सुन्नु नपर्ने तथा परिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि कायम हुने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ ।
हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार कागलाई यमराजको दूत मानिन्छ । त्यसैले यमपञ्चकको पहिलो दिन कागको विशेष पूजा गर्ने गरिन्छ । यस दिन बिहानै घरको छत, आँगन वा खुला स्थानमा पातमा भात तथा विभिन्न परिकार राखेर कागलाई बोलाउने र खुवाउने प्रचलन छ । कागले मानिसका सन्देश यमराजसमक्ष पुर्याउने धार्मिक विश्वाससमेत रहेको छ ।